{"id":148177,"date":"2022-08-30T12:09:39","date_gmt":"2022-08-30T17:09:39","guid":{"rendered":"https:\/\/tecreview.tec.mx\/?p=148177"},"modified":"2023-04-08T02:18:48","modified_gmt":"2023-04-08T02:18:48","slug":"que-es-cronica-x-nahuatl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/","title":{"rendered":"Cr\u00f3nica X: los relatos extraviados del mundo n\u00e1huatl"},"content":{"rendered":"\n<p><span style=\"font-weight: 400\">El historiador <\/span><b>Robert H. Barlow,<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> en 1945, fue el primero en plantear que una serie de obras escritas por cronistas y <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">tlacuilos<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> (escritores e ilustradores ind\u00edgenas) en el siglo XVI eran tan similares que \u2013seguramente\u2013 ten\u00edan un origen com\u00fan.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p>Se refer\u00eda a<span style=\"font-weight: 400\"> una fuente primigenia en n\u00e1huatl que agrup\u00f3 simb\u00f3licamente en la <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Cr\u00f3nica X<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">, cuyos documentos originales est\u00e1n extraviados.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">En un convenio de colaboraci\u00f3n, las profesoras e investigadoras <\/span><a href=\"https:\/\/escueladehumanidades.tec.mx\/mhd\/users\/paloma-vargas-montes\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><b>Paloma Vargas<\/b><\/a><span style=\"font-weight: 400\">, de la Escuela de Humanidades y Educaci\u00f3n del Tec de Monterrey, y <\/span><a href=\"https:\/\/estudioshistoricos.inah.gob.mx\/?p=7203\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><b>Clementina Battcock<\/b><\/a><span style=\"font-weight: 400\">, de la Direcci\u00f3n de Estudios Hist\u00f3ricos del Instituto Nacional de Antropolog\u00eda e Historia (INAH), <strong>reconstruyen y reinterpretan la <\/strong><\/span><strong><i>Cr\u00f3nica X<\/i><\/strong><span style=\"font-weight: 400\">, a partir de los relatos posteriores que se basan en esa fuente perdida.<\/span><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Qu\u00e9 es Cr\u00f3nica X n\u00e1huatl<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><b>Las guerras de conquista en el Altiplano Central<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, despu\u00e9s de la ca\u00edda de Tenochtitlan, fueron documentadas por los pueblos mexica-tenochca en una serie de relatos que se conocen como la <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Cr\u00f3nica X<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">.\u00a0<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Hoy en d\u00eda, esa fuente original est\u00e1 perdida, no obstante, sirvieron de inspiraci\u00f3n para otras obras del siglo XVI, como el <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Manuscrito Tovar<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">, el libro VII de la <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Historia natural y moral de las Indias <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">de Jos\u00e9 de Acosta, el <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">C\u00f3dice Ram\u00edrez<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">, el volumen correspondiente a la <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Historia de las Indias de la Nueva Espa\u00f1a e Islas de Tierra Firme<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> de fray Diego Dur\u00e1n y la <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Cr\u00f3nica mexicana<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\"> de Hernando Alvarado Tezozomoc.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Paloma Vargas explica que este proyecto tiene por objetivo \u201c<\/span><b>identificar y visibilizar los procesos de traslaci\u00f3n de significado cultural que operaron a partir de la conquista en el altiplano central de M\u00e9xico\u201d<\/b><span style=\"font-weight: 400\">.<\/span><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">La otra versi\u00f3n de las guerras de conquista<\/h2>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Los documentos son esenciales para reconstruir la historia de nuestro pa\u00eds. Se realizan estudios sobre los procesos de escritura, la recuperaci\u00f3n de la tradici\u00f3n oral, el an\u00e1lisis de los ritos y el culto religioso nahua prehisp\u00e1nico.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">\u201cIntentamos <\/span><b>contribuir al conocimiento de los elementos culturales ind\u00edgenas<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> que continuaron y se modificaron ante el proceso de aculturaci\u00f3n derivado de la conquista\u201d, advierte Vargas. \u00a0<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Las especialistas hacen una revisi\u00f3n de la historiograf\u00eda virreinal temprana y \u200b\u200bdocumentan la influencia que tuvieron los procesos de contacto, de epistemes, y de formas de registro en el periodo.&nbsp;<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">\u201cEs un caso paradigm\u00e1tico de culturas en contacto que demuestra c\u00f3mo estos procesos de traducci\u00f3n y traslaci\u00f3n de significado entre el mundo ind\u00edgena y el europeo fueron ricos y complejos\u201d, explica.<\/span><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Interpretaciones a la<i> Cr\u00f3nica X<\/i><\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">La <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Cr\u00f3nica X <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">es un modelo te\u00f3rico que ya ha sido objeto de an\u00e1lisis de numerosos investigadores desde la segunda mitad del siglo XX.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">El proyecto de Battcock y Vargas, titulado \u201cLa <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Cr\u00f3nica X<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">: desmembrando su existencia a trav\u00e9s de sus fuentes hermanas\u201d, ser\u00e1 objeto de otras interpretaciones a partir de la <\/span><b>estilometr\u00eda, miner\u00eda de textos y estudio estad\u00edstico desde la perspectiva de las humanidades digitales para trabajar el <\/b><b><i>corpus<\/i><\/b><span style=\"font-weight: 400\">.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">En un periodo de cinco a\u00f1os, que se contemplan en el convenio, las investigadoras realizar\u00e1n un cotejo de las similitudes y diferencias de los textos y realizar\u00e1n un an\u00e1lisis de la construcci\u00f3n del discurso desde <\/span><b>la parte oral, la del c\u00f3dice, la imagen y la transliteraci\u00f3n del n\u00e1huatl al castellano<\/b><span style=\"font-weight: 400\">.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">En agosto realizaron el primer seminario permanente de la <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Cr\u00f3nica X<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">, la conferencia inaugural fue impartida por<\/span><b> Jos\u00e9 Rub\u00e9n Romero Galv\u00e1n<\/b><span style=\"font-weight: 400\">, investigador en el Instituto de Investigaciones Hist\u00f3ricas de la UNAM, y las dos siguientes sesiones fueron discusiones acad\u00e9micas cerradas.<\/span><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Convenio entre instituciones<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">Para Clementina Battcock con este proyecto interinstitucional se proponen \u201crealizar un an\u00e1lisis de los contenidos que han marcado desde hace m\u00e1s de siete d\u00e9cadas un importante reto hermen\u00e9utico y heur\u00edstico para la historiograf\u00eda\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">A la par, se han publicado estudios que van desde ponencias nacionales e internacionales, hasta publicaciones cient\u00edficas y tesis sobre la <\/span><i><span style=\"font-weight: 400\">Cr\u00f3nica X<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400\">.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"font-weight: 400\">El proyecto y el seminario se ocupan de revisar algunas disertaciones \u201ccon el objetivo de generar un intercambio acad\u00e9mico que genere <\/span><b>un amplio di\u00e1logo que construya posturas colectivas cr\u00edticas<\/b><span style=\"font-weight: 400\"> para los estudios sobre la historiograf\u00eda prehisp\u00e1nica y virreinal del siglo XXI\u201d.<\/span><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El Tec y el INAH firmaron un convenio para estudiar la Cr\u00f3nica X, una serie de relatos ind\u00edgenas sobre las guerras post-conquista.<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":156285,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[101],"tags":[432],"class_list":["post-148177","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-humano-social","tag-escuela-de-humanidades-y-educacion"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.0 (Yoast SEO v27.4) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Cr\u00f3nica X, los relatos extraviados del mundo n\u00e1huatl | TecScience<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"El Tec y el INAH firmaron un convenio para estudiar la Cr\u00f3nica X, una serie de relatos ind\u00edgenas sobre las guerras post-conquista.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cr\u00f3nica X: los relatos extraviados del mundo n\u00e1huatl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"El Tec y el INAH firmaron un convenio para estudiar la Cr\u00f3nica X, una serie de relatos ind\u00edgenas sobre las guerras post-conquista.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TecScience\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/TecScienceWeb\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-08-30T17:09:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-04-08T02:18:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/que-es-cronica-x-nahuatl.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"702\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"480\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Luz Olivia Badillo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@TecScience_\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@TecScience_\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Luz Olivia Badillo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Luz Olivia Badillo\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e93137c43dd1bfa2c12604d0e2f1b717\"},\"headline\":\"Cr\u00f3nica X: los relatos extraviados del mundo n\u00e1huatl\",\"datePublished\":\"2022-08-30T17:09:39+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-08T02:18:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/\"},\"wordCount\":741,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2022\\\/08\\\/que-es-cronica-x-nahuatl.jpeg\",\"keywords\":[\"Escuela de Humanidades y Educaci\u00f3n\"],\"articleSection\":[\"Humano y Social\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/\",\"name\":\"Cr\u00f3nica X, los relatos extraviados del mundo n\u00e1huatl | TecScience\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2022\\\/08\\\/que-es-cronica-x-nahuatl.jpeg\",\"datePublished\":\"2022-08-30T17:09:39+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-08T02:18:48+00:00\",\"description\":\"El Tec y el INAH firmaron un convenio para estudiar la Cr\u00f3nica X, una serie de relatos ind\u00edgenas sobre las guerras post-conquista.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2022\\\/08\\\/que-es-cronica-x-nahuatl.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2022\\\/08\\\/que-es-cronica-x-nahuatl.jpeg\",\"width\":702,\"height\":480,\"caption\":\"Cr\u00f3nica Mexicana fue escrita por Hernando Alvarado Tezozomoc, quien era descendiente del antepen\u00faltimo huey tlatoani mexica, Motecuhzoma y de Axay\u00e1catl. Al ser parte de la \u00e9lite ind\u00edgena posterior a la conquista tuvo acceso a una buena educaci\u00f3n y fue historiador. (Foto: INAH)\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/humano-social\\\/que-es-cronica-x-nahuatl\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cr\u00f3nica X: los relatos extraviados del mundo n\u00e1huatl\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/\",\"name\":\"TecScience\",\"description\":\"Bilingual platform in charge of communicating advances in research, science and innovation at Tec\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/#organization\",\"name\":\"TecScience\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2022\\\/11\\\/logo-negro-tecscience.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2022\\\/11\\\/logo-negro-tecscience.svg\",\"width\":250,\"height\":38,\"caption\":\"TecScience\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/TecScienceWeb\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/TecScience_\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/tec-science\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/tecscienceweb\\\/\"],\"publishingPrinciples\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/guia-de-publicacion-para-articulos-de-divulgacion\\\/\",\"correctionsPolicy\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/equipo-editorial-tecscience\\\/\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/e93137c43dd1bfa2c12604d0e2f1b717\",\"name\":\"Luz Olivia Badillo\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/55fbb19f08b92da772ed5fedecddf5a5f8b34003652607e61b7588d3a98ba2f6?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/55fbb19f08b92da772ed5fedecddf5a5f8b34003652607e61b7588d3a98ba2f6?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/55fbb19f08b92da772ed5fedecddf5a5f8b34003652607e61b7588d3a98ba2f6?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Luz Olivia Badillo\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/tecscience.tec.mx\\\/es\\\/author\\\/lbadillo\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cr\u00f3nica X, los relatos extraviados del mundo n\u00e1huatl | TecScience","description":"El Tec y el INAH firmaron un convenio para estudiar la Cr\u00f3nica X, una serie de relatos ind\u00edgenas sobre las guerras post-conquista.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Cr\u00f3nica X: los relatos extraviados del mundo n\u00e1huatl","og_description":"El Tec y el INAH firmaron un convenio para estudiar la Cr\u00f3nica X, una serie de relatos ind\u00edgenas sobre las guerras post-conquista.","og_url":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/","og_site_name":"TecScience","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/TecScienceWeb","article_published_time":"2022-08-30T17:09:39+00:00","article_modified_time":"2023-04-08T02:18:48+00:00","og_image":[{"width":702,"height":480,"url":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/que-es-cronica-x-nahuatl.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Luz Olivia Badillo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@TecScience_","twitter_site":"@TecScience_","twitter_misc":{"Escrito por":"Luz Olivia Badillo","Tiempo de lectura":"3 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/"},"author":{"name":"Luz Olivia Badillo","@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/#\/schema\/person\/e93137c43dd1bfa2c12604d0e2f1b717"},"headline":"Cr\u00f3nica X: los relatos extraviados del mundo n\u00e1huatl","datePublished":"2022-08-30T17:09:39+00:00","dateModified":"2023-04-08T02:18:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/"},"wordCount":741,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/que-es-cronica-x-nahuatl.jpeg","keywords":["Escuela de Humanidades y Educaci\u00f3n"],"articleSection":["Humano y Social"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/","url":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/","name":"Cr\u00f3nica X, los relatos extraviados del mundo n\u00e1huatl | TecScience","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/que-es-cronica-x-nahuatl.jpeg","datePublished":"2022-08-30T17:09:39+00:00","dateModified":"2023-04-08T02:18:48+00:00","description":"El Tec y el INAH firmaron un convenio para estudiar la Cr\u00f3nica X, una serie de relatos ind\u00edgenas sobre las guerras post-conquista.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/#primaryimage","url":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/que-es-cronica-x-nahuatl.jpeg","contentUrl":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/que-es-cronica-x-nahuatl.jpeg","width":702,"height":480,"caption":"Cr\u00f3nica Mexicana fue escrita por Hernando Alvarado Tezozomoc, quien era descendiente del antepen\u00faltimo huey tlatoani mexica, Motecuhzoma y de Axay\u00e1catl. Al ser parte de la \u00e9lite ind\u00edgena posterior a la conquista tuvo acceso a una buena educaci\u00f3n y fue historiador. (Foto: INAH)"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/humano-social\/que-es-cronica-x-nahuatl\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cr\u00f3nica X: los relatos extraviados del mundo n\u00e1huatl"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/#website","url":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/","name":"TecScience","description":"Bilingual platform in charge of communicating advances in research, science and innovation at Tec","publisher":{"@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/#organization","name":"TecScience","url":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/11\/logo-negro-tecscience.svg","contentUrl":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/11\/logo-negro-tecscience.svg","width":250,"height":38,"caption":"TecScience"},"image":{"@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/TecScienceWeb","https:\/\/x.com\/TecScience_","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/tec-science\/","https:\/\/www.instagram.com\/tecscienceweb\/"],"publishingPrinciples":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/guia-de-publicacion-para-articulos-de-divulgacion\/","correctionsPolicy":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/equipo-editorial-tecscience\/"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/#\/schema\/person\/e93137c43dd1bfa2c12604d0e2f1b717","name":"Luz Olivia Badillo","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/55fbb19f08b92da772ed5fedecddf5a5f8b34003652607e61b7588d3a98ba2f6?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/55fbb19f08b92da772ed5fedecddf5a5f8b34003652607e61b7588d3a98ba2f6?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/55fbb19f08b92da772ed5fedecddf5a5f8b34003652607e61b7588d3a98ba2f6?s=96&d=mm&r=g","caption":"Luz Olivia Badillo"},"url":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/author\/lbadillo\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148177","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=148177"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/148177\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/156285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=148177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=148177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tecscience.tec.mx\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=148177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}